Kedi ve Köpekte Mikroçip ve PETVET 2026: Zorunlu mu, Cezası Ne Kadar, Ankara’da Nerede Yaptırılır?

Mikroçip zorunlu mu? Yasal dayanak

Evet, kedi ve köpekler için zorunludur. Dayanak iki metindir. 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’nun 4. maddesinin (k) bendi, 2021 yılındaki değişiklikle şu cümleyi içerir: kedi ve köpek sahipleri, hayvanlarını dijital kimliklendirme yöntemleriyle kayıt altına aldırmakla yükümlüdür. Uygulamanın ayrıntısını ise 26 Şubat 2018 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan ve sonradan güncellenen Kedi, Köpek ve Gelinciklerin Kimliklendirilmesi ve Kayıt Altına Alınmasına Dair Yönetmelik düzenler: çip, veteriner hekim tarafından takılır; hayvan, sahibi ve çip numarası Bakanlığın PETVET veri tabanına işlenir; sahibe bir pasaport düzenlenir.

“Mikroçip zorunlu mu” sorusunun bir de pratik cevabı var: çip, kaybolan hayvanın size dönmesini sağlayan tek resmî kimliktir; kuduz aşısı kaydı, yurt dışı çıkış ve sahiplenme işlemleri bu kimliğe bağlıdır. Sürecin adım adım anlatımı için mikroçip ve pet pasaportu rehberine bakın; bu yazı “ne zaman, ne kadar, ne olur” sorularına odaklanır.

Son tarih geçti; şimdi ne olur

Yönetmeliğin geçici 2. maddesi, her yaştaki kedi ve köpeğin en geç 31 Aralık 2025’e kadar kimliklendirilmesini öngörüyordu. Bu tarih geçti. İki şey netleşmeli: birincisi, tarihin geçmesi yükümlülüğü ortadan kaldırmaz; kayıtsız bir hayvanın sahibi, bir denetim ya da kayıp bildirimi sırasında idari para cezasıyla karşılaşabilir. İkincisi, yapılacak şey karmaşık değildir; bir veteriner hekime gidip çipi taktırıp kaydı tamamlattığınız anda yükümlülük yerine getirilmiş olur. Geçmişe dönük bir “af” ya da ek süre bu yazının güncelleme tarihinde ilan edilmiş değildir; mevzuat değişirse bu bölüm güncellenir.

Yeni doğan, sahip değişikliği, kayıp: süreler

Yönetmelik, yalnızca ilk kaydı değil, hayvanın yaşamı boyunca değişen durumları da sürelere bağlar. En çok karıştırılanlar aşağıda.

Barınaktan ya da bir tanıdıktan hayvan sahiplenenler için en kritik satır sahip değişikliğidir: çipli ama eski sahibi üzerine kayıtlı bir hayvan, kaybolduğunda size değil eski sahibe ulaştırılır. Sahiplenme süreci ve sonrasındaki kayıt için Ankara’da kedi ve köpek sahiplenme yazısına bakın.

Cezası ne kadar

5199 sayılı Kanun’un 28. maddesinin (a) bendi, 4. maddedeki yükümlülüklere aykırı davranan sahiplere hayvan başına, 2021 yılı bazında 1.200 TL idari para cezası öngörür. Bu tutar her yıl yeniden değerleme oranıyla artırılır. 2026 için sektör ve basın kaynaklarında aktarılan tutar hayvan başına 10.423 TL’dir; bu rakam yeniden değerleme zinciriyle tutarlıdır ancak resmî tablo bu yazı güncellenirken doğrudan doğrulanamamıştır, kesin tutar için Tarım ve Orman Bakanlığı’nın güncel ceza listesine bakın. İki kedisi ve bir köpeği olan bir evde ceza üç hayvan için ayrı ayrı hesaplanır; yani çipin kendisi cezanın küçük bir kesridir.

Ankara’da nerede ve kaça yaptırılır

Yönetmelik, kimliklendirmeyi veteriner hekimlere, kaydı ise yetkilendirilmiş serbest veteriner hekimlere ve il/ilçe müdürlüklerine bırakır. Pratikte Çayyolu, Ümitköy ya da İncek’teki herhangi bir klinikte çip taktırıp kaydı aynı seansta yaptırabilirsiniz; yanınızda kimliğinizi götürün, adres ve telefonunuz sisteme işlenir. Ankara İl Tarım ve Orman Müdürlüğü (Yenimahalle; iletişim için kurumun web sitesine ya da Alo 180 hattına başvurabilirsiniz) kayıt işlemleri ve sorular için resmî merci olmaya devam eder.

Ücret tarafında Ankara Bölgesi Veteriner Hekimleri Odası’nın 2026/2 dönemi (Temmuz 2026) alt sınır tarifesi şunu söyler: mikroçip uygulaması 650 TL, pasaport düzenleme 350 TL, toplam 1.000 TL; muayene ücreti (1.700 TL) ayrıca eklenir ve klinikler alt sınırın üzerinde çalışabilir. Ankara Büyükşehir Belediyesi’nin Alacaatlı’daki kedi merkezinin basına yansıyan bilgilere göre ücretsiz mikroçip uyguladığını da not edin; kapsamını Alacaatlı rehberinde özetledik. Tüm ücret kalemleri için veteriner ücretleri 2026 sayfasına bakın.

PETVET: sorgulama ve kayıp bildirimi

PETVET, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın sahipli kedi, köpek ve gelincik kayıt sistemidir. Çip numarası, hayvanın türü, ırkı, doğum tarihi, aşı kayıtları ve sahip bilgileri burada tutulur. Sahipler e-Devlet üzerinden hayvanlarının kaydını ve aşı bilgilerini görüntüleyebilir; “petvet sorgulama” aramalarının cevabı budur. Kaybolma durumunda 7 gün içinde kayıp bildirimi yapılır; bulunan hayvan bir klinik, belediye ekibi ya da barınakta okuyucuyla tarandığında sistem sahibe ulaşır. İki pratik uyarı: telefon numaranız değiştiyse kaydı güncelleyin, yoksa çip işe yaramaz; yıllık kontrolde çipin okutulmasını isteyin, nadiren deri altında yer değiştirebilir. Kuduz aşısının da bu kayda işlendiğini kuduz aşısı zorunlu mu yazısında anlattık.

Pet pasaportu nedir, nasıl alınır

Pet pasaportu, çipli hayvanın kimlik ve aşı bilgilerini taşıyan, veteriner hekim tarafından düzenlenen resmî belgedir; yönetmelik gereği kimliklendirmeyi izleyen 15 gün içinde düzenlenir. “Pet pasaportu nasıl alınır” sorusunun cevabı basit: çipi takan hekim aynı ziyarette düzenler, ayrıca bir yere başvurmanız gerekmez. “Pet pasaportu ücreti 2026” için AVHO alt sınırı 350 TL’dir. Pasaport yurt içinde kedi oteli, pansiyon ve seyahatte istenir; yurt dışına çıkışta ise çip, pasaport ve PETVET kaydının yanında kuduz aşısı ve titrasyon testi gibi ek şartlar devreye girer. Bu şartları mikroçip ve pet pasaportu rehberinde, otel için istenen belgeleri kedi oteli seçme rehberinde bulabilirsiniz.

Mitler: GPS, acı, ömür

• “Çip konum gösterir.” Göstermez. Mikroçip pil içermeyen pasif bir kimlik etiketidir; yalnızca okuyucuya yaklaştırıldığında numarasını verir. Konum takibi isteyenler tasmaya takılan ayrı GPS cihazları kullanır; bunlar çipin yerini tutmaz.
• “Takılırken çok acır.” Çip pirinç tanesi boyutundadır ve enjektörle iki kürek kemiği arasına deri altına uygulanır; işlem bir aşı kadar sürer, anestezi gerekmez. Çoğu kedi ve köpek bir an irkilir.
• “Belirli aralıklarla değiştirilir.” Hayır; çip ömür boyu kalır. Değişen şey sizin bilgilerinizdir; adres ve telefon güncellemesi sahibin sorumluluğudur.
• “Ev kedisine gerekmez.” Yasada istisna yoktur; ayrıca ev kedilerinin kaçtığında bulunma şansı en düşük olanlar olduğu unutulmamalı.
• “Çipli hayvanın aşısı da otomatik olur.” Çip yalnızca kimliktir; kuduz aşısı yılda bir yaptırılıp bu kimliğe işlenir.

Sık sorulan sorular

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık değildir; mevzuat maddeleri yazının güncelleme tarihindeki konsolide metinlere dayanır. Ceza tutarları yeniden değerlemeyle her yıl değişir; 2026 tutarı ikincil kaynaklardan aktarılmıştır. Ücretler AVHO’nun 2026/2 dönemi (Temmuz 2026) alt sınır tarifesinden alınmıştır.