İçeriğe atla
Pati KılavuzuVeteriner rehberi · Çayyolu

Tedavi ve cerrahi

Kedi ve Köpeklerde İç Hastalıkları Rehberi

Kedi ve köpekler ağrısını, bulantısını söyleyemez; sahibinin fark ettiği küçük değişiklikler dahiliyenin başlangıç noktasıdır. Bu rehber hangi belirtinin neye işaret edebileceğini, muayenede neyin neden yapıldığını ve beklemenin ne zaman güvenli olmadığını anlatır.

Yayın: 11 Ekim 2026 Güncelleme: 31 Ekim 2026 Pati Kılavuzu Yayın Ekibi

Dahiliye muayenesinde karnı nazikçe kontrol edilen kedi
Kısa özet
  • Dahiliyenin en sık beş başvuru nedeni: kusma, ishal, iştahsızlık, kilo değişimi ve çok su içip çok işeme.
  • Kedilerde kronik böbrek hastalığı, hipertiroidi ve şeker hastalığı; köpeklerde pankreatit, Cushing sendromu ve kalp hastalıkları yaşla birlikte öne çıkar.
  • Tanının omurgası kan sayımı, biyokimya ve idrar analizidir; ultrason ve röntgen bulguya göre eklenir. Her tetkikin hangi soruya cevap aradığını sorun.
  • “Bekle-gör” yavrularda, yaşlılarda, kanlı kusma-ishalde, idrar yapamamada ve 24 saati aşan iştahsızlıkta güvenli değildir.
  • AVHO 2026 alt sınırı: muayene 1.500 TL, kontrol 1.000 TL, hemogram 1.600 TL, biyokimya 600 TL/parametre, ultrason 3.250 TL; klinikler üzerinde çalışabilir.

Dahiliye ne ile ilgilenir

İç hastalıkları, cerrahi gerektirmeyen organ hastalıklarının tanı ve tedavisiyle ilgilenir: sindirim sistemi, böbrekler ve idrar yolları, karaciğer, hormon bezleri, kalp ve solunum, kan hastalıkları, enfeksiyonlar. Veteriner hekimlikte dahiliye, hastanın konuşamadığı bir alanda dedektiflik yapmaktır; öykü (sahibinin anlattıkları), muayene ve tetkikler birlikte yorumlanır. İyi bir dahiliye muayenesinin yarısı, sizin eve dair gözlemlerinizdir: ne zaman başladı, ne sıklıkta, mama değişti mi, su tüketimi arttı mı, kum kabı alışkanlığı değişti mi.

En sık başvuru nedenleri

Kusma kedilerde tüy yumağından böbrek hastalığına kadar geniş bir yelpazenin işareti olabilir; rengi, sıklığı ve eşlik eden belirtiler önemlidir. Nasıl yorumlanacağını kedi kusuyor yazısında adım adım anlattık. İshal akut ise çoğunlukla beslenme kaynaklı ya da enfeksiyözdür; kronikleşen, kanlı ya da kilo kaybıyla birlikte görülen ishal parazit, bağırsak iltihabı ve pankreas sorunlarını düşündürür. İştahsızlık kedilerde özellikle tehlikelidir: 24–48 saati aşan açlık, karaciğer yağlanmasını tetikleyebilir. Kilo kaybı iştah yerindeyken ortaya çıkıyorsa yaşlı kedilerde hipertiroidi ve şeker hastalığı ilk akla gelenlerdir. Çok su içme ve çok işeme ise böbrek, şeker hastalığı, Cushing ve dişi köpeklerde rahim iltihabının ortak dilidir. Bunlara öksürük, nefes darlığı, karında şişlik ve diş eti renginde değişiklik eklenir.

Kronik hastalıklar: kedi ve köpekte farklar

Kedilerde

Yaşlı kedilerin en sık kronik hastalığı böbrek yetmezliğidir; sinsi ilerler, belirtiler böbreğin büyük kısmı işlevini yitirdikten sonra görünür hâle gelir. Su tüketiminde artış, kilo kaybı ve ağız kokusu erken uyarılardır; ayrıntılar için kedilerde böbrek yetmezliği yazısına bakın. Hipertiroidi iştah artışına rağmen kilo kaybı, huzursuzluk ve kusmayla; şeker hastalığı çok su içme, çok işeme ve kilo kaybıyla kendini gösterir. Erkek kedilerde idrar yolu tıkanıklığı dahiliye ile acilin kesiştiği noktadır; Cornell Feline Health Center tam tıkanıklıkta ölümün 24–48 saat içinde gelebileceğini belirtir. Bu tabloyu erkek kedi idrar yapamıyor yazısında ele aldık.

Köpeklerde

Pankreatit çoğunlukla yağlı yiyecek sonrası kusma, karın ağrısı ve halsizlikle gelir; bayram sofralarının ardından başvurular artar. Cushing sendromu orta yaş ve üstü köpeklerde çok su içme, sarkık karın, simetrik tüy dökülmesi ve iştah artışıyla şüphelenilen bir hormon bozukluğudur. Kalp hastalıkları küçük ırklarda kapak, büyük ırklarda kalp kası kaynaklı olabilir; egzersize dayanıksızlık ve gece öksürüğü ilk ipuçlarıdır. Hipotiroidi kilo alma, halsizlik ve deri sorunlarıyla seyreder. Kronik hastalıkların çoğu iyi yönetildiğinde yıllarca kaliteli yaşam sunar; anahtar, erken tanı ve düzenli kontroldür.

Dahiliye muayenesinde neler olur

  • Öykü: Belirtinin başlangıcı, sıklığı, mama ve su düzeni, kullanılan ürünler, aşı ve parazit durumu, evdeki diğer hayvanlar. Not alarak gidin; telefonunuzdaki fotoğraf ve videolar değerlidir.
  • Genel muayene: Kilo ve vücut kondisyon skoru, vücut ısısı, diş eti rengi ve nem, lenf düğümleri, kalp ve akciğer dinleme, karın elle muayenesi, deri ve tüy durumu.
  • Ön tanı listesi: Hekim olası nedenleri sıralar ve hangi tetkiklerin bunları ayırt edeceğini açıklar.
  • Tetkik ve plan: Yerinde yapılabilen tahliller çoğunlukla aynı ziyarette sonuçlanır; plan yazılı verilir ve kontrol tarihi belirlenir.

Hangi tetkik neden istenir

Kan sayımı (hemogram) kansızlık, enfeksiyon ve iltihap izlerini; biyokimya böbrek, karaciğer, pankreas, kan şekeri ve elektrolit durumunu gösterir. İdrar analizi böbrek hastalığında ve şeker hastalığında kan tahlili kadar bilgi verir; yoğunluk, protein ve kristal varlığı değerlendirilir. Dışkı analizi parazit ve sindirim sorunlarında ilk basamaktır. Tiroit hormonu yaşlı kedilerde kilo kaybı araştırmasının standart parçasıdır. Ultrason karın organlarının yapısını, kitle ve sıvı varlığını; röntgen göğüs, kalp silueti, kemik ve yabancı cisim şüphesini aydınlatır. Hangi tahlilin neyi ölçtüğünü ve sonuçların nasıl okunacağını tahliller rehberinde anlattık. Kilo takibi için WSAVA’nın vücut kondisyon skoru tabloları, evde de kullanabileceğiniz basit bir araçtır.

Bekle-gör ne zaman güvenli değil

Hafif ve tek seferlik bir belirtiyi, hayvanın genel durumu iyiyse kısa süre izlemek makuldür. Ancak bazı koşullarda beklemek tanıyı değil riski büyütür:

Beklemeyin
  • Yavru, yaşlı ya da kronik hastalığı bilinen bir hayvanda kusma veya ishal
  • Kusmukta ya da dışkıda kan, kahve telvesi görünümü, katran gibi siyah dışkı
  • Kedide 24 saati aşan tam iştahsızlık; köpekte kusmaya çalışıp çıkaramama ve şişen karın
  • İdrar yapamama ya da damla damla, ıkınarak idrar yapma
  • Soluk, sarı ya da morumsu diş etleri; hızlı veya ağızdan nefes alma
  • Belirgin halsizlik, ayakta duramama, nöbet

Bu listenin geniş hâli acil durum belirtileri yazısında; yatış gerektiren tablolar ise yoğun bakım rehberinde.

Ücreti ne belirler

Dahiliye faturasını muayene değil, tetkikler büyütür; bu nedenle her tetkikin gerekçesini sormak hem bütçe hem de tanı açısından doğrudur. Ankara’da alt sınırı Ankara Bölgesi Veteriner Hekimleri Odası’nın 7 Nisan 2026 tarihli tarifesi belirler; tutarlar KDV dahildir, muayene ücreti tetkiklere ayrıca eklenir ve klinikler alt sınırın üzerinde çalışabilir.

KalemAlt sınır (TL)
Muayene1.500
Kontrol muayenesi1.000
Uzman konsültasyonu3.400
Hemogram (kan sayımı)1.600
Biyokimya (parametre başına)600
Röntgen (film)1.600
Abdominal ultrason3.250
Hospitalizasyon (günlük, kedi / köpek)800 / 1.000

Örnek: Kusma şikâyetiyle giden bir kedide muayene, kan sayımı ve altı parametrelik biyokimya yalnızca alt sınır tutarlarla altı bin TL’yi aşar; ultrason eklendiğinde tutar belirgin artar. Tüm kalemler için veteriner ücretleri 2026 sayfasına bakın.

Hekime sorulacak sorular

  1. Olası nedenler listenizde neler var; hangi tetkik hangisini ayırt edecek?
  2. Bu tetkikler burada mı yapılıyor, sonuç ne zaman çıkar?
  3. Sonuçlar normal çıkarsa bir sonraki adım ne olacak?
  4. Evde neyi takip etmeliyim (su, idrar, kilo, iştah) ve hangi değişiklikte sizi aramalıyım?
  5. Mama değişikliği gerekiyor mu; geçiş nasıl yapılmalı?
  6. Kontrol ne zaman; kontrol muayenesi ve tekrar tahlil ücreti ne kadar?

Sık sorulan sorular

Kedim bir kez kustu; hemen veterinere gitmeli miyim?

Tek seferlik, ardından iştahı ve enerjisi yerinde olan bir kedide kısa süreli izlem çoğunlukla güvenlidir. Aynı gün içinde tekrarlayan kusma, halsizlik, iştahsızlık, kusmukta kan ya da kahve telvesi görünüm, karında şişlik, kusmaya çalışıp çıkaramama ya da yavru-yaşlı bir kedi söz konusuysa beklemeyin. Ayrıntılı triyaj için “kedi kusuyor” yazımıza bakın.

Köpeğim çok su içiyor ve sık işiyor; bu ne anlama gelir?

Aşırı su içme ve idrar artışı, köpeklerde şeker hastalığı, böbrek hastalığı, Cushing sendromu, kısırlaştırılmamış dişilerde rahim iltihabı gibi birçok tablonun ortak belirtisidir. Sıcak hava ya da kuru mamaya geçiş gibi masum nedenler de olabilir, ancak birkaç günden uzun süren değişiklik kan ve idrar tahliliyle değerlendirilmelidir.

Yaşlı kedimde kilo kaybı ama iştah artışı var; normal mi?

Hayır. İştahın yerinde ya da artmış olmasına rağmen kilo kaybı, yaşlı kedilerde özellikle tiroit bezinin aşırı çalışması (hipertiroidi), şeker hastalığı ve bağırsak hastalıklarının tipik işaretidir. Kan tahlilinde tiroit hormonu ölçümüyle çoğu zaman netleşir; erken tanı tedaviyi kolaylaştırır.

Hangi tetkikler gerçekten gerekli; hepsini yaptırmak zorunda mıyım?

Hekimden her tetkikin hangi soruya cevap arayacağını açıklamasını isteyin. Çoğu dahiliye başvurusunda kan sayımı, temel biyokimya ve idrar analizi tanının omurgasını oluşturur; ultrason ve röntgen bulguya göre eklenir. Bütçe kısıtı varsa bunu açıkça söyleyin; tetkikler öncelik sırasına konabilir. Ancak ağır belirtili bir hastada tetkikten kaçınmak tanıyı ve tedaviyi geciktirir.

Ankara’da dahiliye muayenesi ve temel tetkikler 2026’da ne kadar?

Ankara Bölgesi Veteriner Hekimleri Odası’nın 7 Nisan 2026 tarihli alt sınır tarifesinde muayene 1.500 TL, kontrol muayenesi 1.000 TL, kan sayımı 1.600 TL, biyokimya parametre başına 600 TL, karın ultrasonu 3.250 TL’dir. Tutarlar alt sınırdır, KDV dahildir ve klinikler üzerinde çalışabilir; muayene ücreti tetkiklere ayrıca eklenir.

Kronik hastalığı olan hayvanım için kontrol sıklığı ne olmalı?

Hastalığa ve evresine göre değişir. Böbrek hastalığı, şeker hastalığı ve hipertiroidide tedavi başlangıcında birkaç haftada bir, denge sağlandığında 3–6 ayda bir kan ve idrar kontrolü yaygın uygulamadır. Kilo, su tüketimi ve iştahı evde düzenli not etmek, kontroller arasında değişimi erken yakalamanızı sağlar.

Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır; belirtilerin değerlendirilmesi, tanı ve tedavi yalnızca veteriner hekim muayenesiyle yapılır. İlaç adı ve doz önerisi içermez. Ücretler AVHO’nun 7 Nisan 2026 tarihli alt sınır tarifesinden alınmıştır; güncel tutarı kliniğinize sorun.

Kaynaklar

  1. Merck Veterinary Manual — Kidney and Urinary Tract Disorders of Cats (sahip rehberi)
  2. Cornell Feline Health Center — Feline Lower Urinary Tract Disease
  3. Cornell Feline Health Center — Feline Health Topics
  4. WSAVA Global Nutrition Guidelines (vücut kondisyon skoru ve kilo takibi)
  5. Ankara Bölgesi Veteriner Hekimleri Odası — 2026 Ev Hayvanları Alt Sınır Ücret Tarifesi (PDF, 7 Nisan 2026)

Acil bir durum mu var?

Belirtileri okumak için vakit kaybetmeyin: hangi durumlarda hemen yola çıkmanız gerektiğini tek sayfada topladık. Diğer her şey için rehberlerimiz burada.